مزایا، عوارض و مراقبت‌های بعد از جرمگیری
جرمگیری دندان یکی از روش‌های رایج برای برداشتن جرم و رسوبات سخت‌شده روی دندان‌ها است. پلاک دندانی اگر به‌خوبی از روی دندان‌ها پاک نشود، به مرور زمان می‌تواند سخت شده و به جرم دندان تبدیل شود. جرم ایجادشده با مسواک و نخ دندان معمولی به‌طور کامل برداشته نمی‌شود و معمولاً به پاکسازی حرفه‌ای توسط دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان و دندان نیاز دارد.
جرم دندان چیست؟
پلاک دندانی یک لایه چسبنده حاوی باکتری است که به‌طور مداوم روی دندان‌ها تشکیل می‌شود. اگر پلاک به‌طور منظم پاک نشود، می‌تواند سخت شده و به جرم یا تارتار دندان تبدیل شود.
وجود جرم باعث می‌شود تمیز کردن دندان‌ها دشوارتر شود و می‌تواند با التهاب و خونریزی لثه همراه باشد. در صورت پیشرفت بیماری لثه، مشکلات جدی‌تری مانند تحلیل بافت‌های نگهدارنده دندان نیز ممکن است ایجاد شود.
جرمگیری دندان چگونه انجام می‌شود؟
در جرمگیری، دندانپزشک یا متخصص بهداشت دهان، رسوبات پلاک و جرم را از سطح دندان‌ها پاک می‌کند. بسته به مقدار جرم و وضعیت لثه، ممکن است پاکسازی در قسمت‌های بالای لثه یا در موارد بیماری لثه، در نواحی زیر خط لثه نیز انجام شود.
در برخی افراد که بیماری لثه پیشرفته‌تری دارند، درمانی به نام جرمگیری و تسطیح ریشه (Scaling and Root Planing) ممکن است مورد نیاز باشد. این درمان با جرمگیری معمولی یکسان نیست و برای درمان بیماری لثه و پاکسازی عمیق‌تر انجام می‌شود.
آیا جرمگیری به دندان آسیب می‌زند؟
یکی از باورهای رایج این است که جرمگیری باعث نازک شدن یا خراب شدن دندان‌ها می‌شود. در واقع، جرمگیری حرفه‌ای برای برداشتن پلاک و جرم تجمع‌یافته انجام می‌شود و هدف آن حفظ سلامت دندان و لثه است.
گاهی بعد از جرمگیری، فرد احساس می‌کند دندان‌هایش حساس‌تر یا سطح آن‌ها متفاوت شده است. این موضوع می‌تواند به دلیل برداشته شدن جرم‌های ضخیم و نمایان شدن سطح واقعی دندان یا وجود التهاب لثه باشد.
اگر حساسیت بعد از پاکسازی ایجاد شود، معمولاً موقتی است؛ با این حال، در صورت تداوم یا شدت زیاد حساسیت، بهتر است دندانپزشک علت آن را بررسی کند.
جرمگیری چه فوایدی دارد؟
جرمگیری و پاکسازی حرفه‌ای می‌تواند به موارد زیر کمک کند:
- برداشتن جرم و رسوبات سخت‌شده
- کمک به کنترل پلاک دندانی
- کمک به سلامت لثه
- کاهش التهاب و خونریزی لثه در صورت وجود التهاب ناشی از پلاک
- تمیزتر و صاف‌تر شدن سطح دندان‌ها
- کمک به کاهش تجمع مجدد پلاک با رعایت بهداشت دهان
پاکسازی حرفه‌ای جایگزین مسواک و تمیز کردن بین دندان‌ها نیست؛ بلکه در کنار مراقبت روزانه از دهان انجام می‌شود. ADA توصیه می‌کند دندان‌ها دو بار در روز با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک زده شوند و فضای بین دندان‌ها نیز روزانه تمیز شود.
جرمگیری برای چه کسانی لازم است؟
نیاز به جرمگیری برای همه افراد یکسان نیست و باید بر اساس وضعیت دندان‌ها و لثه‌ها و معاینه دندانپزشک مشخص شود.
افرادی که جرم زیادی روی دندان‌هایشان دارند، دچار خونریزی یا التهاب لثه هستند یا در رعایت بهداشت دهان با مشکل مواجه‌اند، ممکن است به پاکسازی حرفه‌ای نیاز داشته باشند.
در صورت وجود بیماری لثه، ممکن است درمان‌های تخصصی‌تر مانند جرمگیری عمیق و تسطیح ریشه مورد نیاز باشد.
آیا جرمگیری باعث سفید شدن دندان می‌شود؟
جرمگیری روش سفید کردن دندان نیست.
با این حال، اگر روی دندان‌ها جرم یا لکه‌های سطحی وجود داشته باشد، برداشتن آن‌ها ممکن است باعث شود دندان‌ها تمیزتر و روشن‌تر به نظر برسند. سفید کردن دندان یک فرآیند جداگانه است و برای تغییر رنگ داخلی دندان از روش‌های مخصوص سفیدکنندگی استفاده می‌شود.
بعد از جرمگیری چه مراقبت‌هایی لازم است؟
بعد از جرمگیری، رعایت بهداشت دهان اهمیت زیادی دارد. برای جلوگیری از تجمع مجدد پلاک و جرم:
مسواک زدن را ادامه دهید
دندان‌ها را روزانه دو بار با خمیردندان حاوی فلوراید مسواک بزنید. تکنیک صحیح مسواک زدن نیز به اندازه تعداد دفعات آن اهمیت دارد.
بین دندان‌ها را تمیز کنید
استفاده روزانه از نخ دندان یا سایر ابزارهای مناسب تمیز کردن بین دندان‌ها می‌تواند به حذف پلاک از نواحی‌ای که مسواک به آن‌ها دسترسی کافی ندارد کمک کند.
مصرف دخانیات را کاهش دهید یا متوقف کنید
سیگار می‌تواند سلامت لثه را تحت تأثیر قرار دهد و یکی از عوامل مهم مرتبط با بیماری‌های لثه است.
معاینات منظم دندانپزشکی را جدی بگیرید
فاصله مناسب بین ویزیت‌های دندانپزشکی برای همه افراد یکسان نیست. دندانپزشک با توجه به وضعیت دندان‌ها و لثه‌ها می‌تواند زمان مناسب مراجعه بعدی را مشخص کند.
چرا بعد از جرمگیری دندان‌ها حساس می‌شوند؟
برخی افراد بعد از جرمگیری دچار حساسیت موقت دندان‌ها می‌شوند. این حساسیت ممکن است هنگام مصرف مواد غذایی سرد یا گرم بیشتر احساس شود.
اگر حساسیت شدید باشد، طولانی شود یا با درد غیرعادی همراه باشد، بهتر است برای بررسی علت به دندانپزشک مراجعه شود.
آیا خونریزی لثه هنگام جرمگیری طبیعی است؟
اگر لثه‌ها به دلیل تجمع پلاک و جرم دچار التهاب شده باشند، ممکن است هنگام پاکسازی خونریزی مشاهده شود. خونریزی لثه هنگام مسواک یا نخ دندان نیز می‌تواند یکی از علائم بیماری لثه باشد و نباید به‌طور مداوم نادیده گرفته شود.
اگر خونریزی لثه تکرار می‌شود، بهتر است وضعیت لثه توسط دندانپزشک بررسی شود.
جرمگیری معمولی با جرمگیری عمیق چه تفاوتی دارد؟
جرمگیری معمولی: برای برداشتن پلاک و جرم از سطح دندان‌ها انجام می‌شود.
جرمگیری عمیق و تسطیح ریشه: برای درمان بیماری لثه در شرایطی که پاکسازی عمیق‌تر زیر خط لثه لازم است انجام می‌شود. در این روش، جرم و پلاک زیر لثه پاک شده و سطح ریشه دندان نیز صاف می‌شود تا شرایط مناسب‌تری برای بهبود بافت لثه ایجاد شود. در برخی موارد، بی‌حسی موضعی و چند جلسه درمان لازم است.
بنابراین این دو روش نباید با یکدیگر اشتباه گرفته شوند.
سوالات متداول درباره جرمگیری دندان
آیا جرمگیری دندان درد دارد؟
میزان ناراحتی به مقدار جرم، وضعیت لثه و نوع پاکسازی بستگی دارد. در جرمگیری عمیق ممکن است حساسیت یا ناراحتی بیشتری ایجاد شود و گاهی بی‌حسی موضعی استفاده می‌شود.
هر چند وقت یک بار باید جرمگیری کنیم؟
برای همه افراد یک فاصله زمانی ثابت وجود ندارد. زمان مراجعه و نیاز به پاکسازی حرفه‌ای باید بر اساس وضعیت دهان و دندان و نظر دندانپزشک تعیین شود.
آیا جرمگیری باعث لق شدن دندان می‌شود؟
هدف جرمگیری برداشتن جرم و پلاک و کمک به سلامت لثه است. اگر دندانی پیش از درمان به دلیل بیماری پیشرفته لثه حمایت کافی نداشته باشد، وضعیت آن باید توسط دندانپزشک بررسی شود.
آیا جرمگیری برای دندان ضرر دارد؟
جرمگیری حرفه‌ای برای برداشتن رسوبات دندانی انجام می‌شود و بخشی از مراقبت‌های حرفه‌ای دهان و دندان است. روش و شدت پاکسازی باید متناسب با وضعیت بیمار انتخاب شود.
آیا بعد از جرمگیری می‌توان غذا خورد؟
معمولاً می‌توان بعد از جرمگیری غذا خورد، اما اگر دندان‌ها حساس باشند بهتر است تا برطرف شدن حساسیت، از غذاها و نوشیدنی‌های بسیار داغ یا سرد پرهیز شود.
جمع‌بندی
جرم و تارتار دندان با مسواک و نخ دندان معمولی به‌طور کامل از بین نمی‌روند و در صورت تجمع می‌توانند به سلامت لثه آسیب بزنند. پاکسازی حرفه‌ای دندان‌ها می‌تواند به کنترل جرم و حفظ سلامت لثه کمک کند.
با این حال، جرمگیری جایگزین مراقبت روزانه از دهان نیست. مسواک زدن منظم، تمیز کردن بین دندان‌ها، تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک، بخش مهمی از مراقبت از دندان و لثه هستند.
توجه: این مقاله با هدف آموزش عمومی تهیه شده است و جایگزین معاینه و تشخیص دندانپزشک نیست.
دیدگاهتان را بنویسید